ساعت:   پنجشنبه, ۰۴ ارديبهشت ۱۳۹۳
قابل توجه ساکنین محترم مشهد مقدس برای نخستین بار در جهت ارتقای فرهنگ عمومی سرویس مشاوره حقوقی تلفنی مؤسسه فرهنگی میعاد شرق از اول اردیبهشت ماه راه اندازی شد. ساعت تماس 8.30 الی 13.30 تلفن تماس: 9095110121
Decrease font size  Default font size  Increase font size 

انتشارات

فهرست اصلی

وضعیت سایت

اعضا : 183
مطالب و محتوا : 170
لینك وب ها : 6
مشاهده بازدیدهای مطالب و محتوا : 326446

نظرسنجی

نظر شما در مورد سایت چیست ؟
 

خسارت تأخیر تأدیه مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
مقالات - مقالات
نوشته شده توسط مدیر کل   
شنبه ، 27 شهریور 1389 ، 10:21
Article Index
خسارت تأخیر تأدیه
Page 2
Page 3
Page 4
All Pages

خسارت تأخیر تأدیه

تنظیم: شیوا شیردل

 

 

چکیده

هر کس تعهد به امری نماید و آن را به موقع انجام ندهد، چنانچه در نتیجه این تأخیر، متعهدله متضرر شود متعهد باید خسارت ناشی از تأخیر را جبران نماید. این تعهد باید مربوط به وجه رایج باشد، اصطلاح «خسارت تأخیر تأدیه» در قوانین ایران پیش از انقلاب اسلامی و بعد از آن موجود بوده است.

قبل از تصویب قانون آئین دادرسی مدنی مصوب 1379 مقررات مواد 719 قانون به بعد قانون آئین دادرسی قدیم در خصوص خسارت تأخیر تأدیه اجرا می شد و نرخ آن نیز 12% در سال تعیین شده بود، همچنین طرفین نمی توانستند نسبت به پرداخت مبلغی زاید بر 12 درصد تراضی نمایند. اگر آئین دادرسی مدنی مصوب 1318 صراحتاً نسبت به خسارت تأخیر تأدیه تعیین تکلیف نموده بود امّا از مدتها قبل اختلاف نظر شدیدی در خصوص مشروعیت پرداخت این خسارت وجود داشت. مقررات مربوط به خسارت تأخیر تأدیه قانون آئین دادرسی مدنی سابق در قانون جدید که پس از انقلاب به تصویب رسید به چشم نمی خورد و علت، تفکیک خسارت تأخیر تأدیه از ربا است که عنوانی مجرمانه می باشد. در این نوشتار به خسارت تأخیر تأدیه در قوانین پس از انقلاب اسلامی می پردازیم.

1ـ خسارت تأخیر در قوانین پس از انقلاب اسلامی

پس از بروز اختلافاتی در خصوص مطالبۀ خسارت تأخیر تأدیه، شورای نگهبان در تاریخ 12/4/1364 ضمن پایان دادن به تمامی اختلافات، مقرراتی را که پرداخت خسارت تأخیر تأدیه را تجویز می نمود، من جمله مواد 719 الی 723 قانون آئین دادرسی مدنی سابق را غیر قانونی و خلاف شرع اعلام نمود، مفاد این نظریه تا بسال 1379 از سوی محاکم به اجرا در می آمد و محاکم از صدور رأی نسبت به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه امتناع می نمودند.

امّا فرار بدهکاران از پرداخت مبلغی زاید بر اصل طلب و سوء استفاده آنها از این خلاء قانونی، حقوقدانان را با چالش جدی مواجه ساخت و مجدداً زمزمه هایی برای پرداخت خسارت دیرکرد به منظور جلوگیری از سوء استفاده بدهکاران و حمایت طلبکاران شروع شد. تا اینکه نهایتاً مقررات آئین دادرسی مدنی جدید در سال 1379 به تصویب رسید. قانونگذار مجدداً سعی نمود ضمن هماهنگ نمودن خود با شرایط و اوضاع و احوال اجتماع و با گام برداشتن در مسیر عدالت، راه فرار بدهکارانی را که با سوءنیت از پرداخت دین خود طفره می رفتند و قانوناً نیز تکلیفی برای پرداخت مبلغی زائد بر اصل دین نداشتند ببندند. به همین جهت با وضع تبصره 2 ماده 515 قانون جدید اعلام نمود: «... خسارت تأخیر تأدیه در موارد قانونی قابل مطالبه است». در ماده 522 شرایط مطالبۀ خسارت تأخیر تأدیه را این گونه ذکر نمود:

1ـ موضوع اختلاف، دین و از نوع وجه رایج می باشد.

2ـ از زمان سررسید تا هنگام پرداخت، شاخص قیمت ها تغییر فاحش پیدا کرده باشد.

3ـ دادگاه از زمان مطالبۀ طلبکار، حکم به تأدیه خسارت تأخیر تأدیه می دهد.

با توجه به بیان عام نظریه فقهای شورای نگهبان، همچنین نظر فقهای معاصر من جمله حضرت امام در تحریرالوسیله که دریافت مبلغی را به عنوان دیرکرد بدهی، ربا و حرام اعلام نموده اند، و همچنین توجهاً به صراحت تبصره 2 ماده 515 دریافت خسارت تأخیر تأدیه در حال حاضر محدود و منحصر به موارد قانونی است و قبل از تصویب قانون یاد شده، نظریۀ شورای نگهبان در خصوص نامشروع بودن اخذ خسارت تأخیر تأدیه ملاک عمل محاکم دادگستری بوده است، پرداخت خسارت در هر مورد باید به موجب قوانین و مقررات خاص آن مورد صورت پذیرد.

در پایان این قسمت برای روشن شدن اذهان، تفاوت خسارت تأخیر تأدیه و ربا را بیان  می نماییم. مهم ترین تفاوت آنها: این است که، مبلغ اعطایی اضافی در خسارت (دیرکرد) به دلیل ضرری است که به طلبکار وارد شده است، در حالی که در ربا، مبلغ اضافی ما به ازایی ندارد و صرفاً در مقابل توافق به اعطای دین یا تأجیل در پرداخت می باشد. میزان ربا برای مدت قرارداد مشخص می شود، در حالی که خسارت تأدیه، ضررهای ناشی از عدم دسترسی طلبکار به سرمایه اش را برای بعد از رسیدن موعد پرداخت پوشش می دهد.

منابع

معاونت آموزش قوه قضائیه، شماره چهارم، 1382.

1ـ قاسمی، حمید، «تاریخچه و بررسی اجمالی خسارت تأخیر تأدیه»، ماهنامه دادرسی، شماره 80، سال 1389.

 

hH://lav2.blogfa.com/page/mayhalat.2.aspx.



آخرین بروز رسانی مطلب در شنبه ، 27 شهریور 1389 ، 10:39
 
  • Go to top